Bir önceki yazımda Karaman'ımızın isim yaptığı kadarda insanların birbirleriyle hiçbir görüş ve sınıf farkları olmadan oturup, konuşup, şakalar ve oyun oynamalarının meskeni olan DELİ BEKİR'İN kıraathanesinin ve işletmecisi rahmetli BEKİR AYKOÇ amcamızın o tatlı sert gibi olan sözlerinin bağlayıcı bir insanlık ve sevginin kaynağı olduğunun yer ve değerini bizlere hatıralarımızda yer tutarak yaşatmasından dolayı BEKİR amcama yaşadığım müddetçe dualarımı esirgemiyor ve ediyorum. İyiki gelmiş böyle bir mekanda hemen hemen bütün Karamanlıları birleştirmiş ve kucaklaştırmıştır. Aynı sevgi ve saygıyı da oğlu KENAN AYKOÇ toplumda yaşadığı günlerde birçok yerlerde de şehrimize ve de kişilere insanlık örnekleri vermesi de bu sevgi ve saygının ne kadar devam ettiğinin bence bir örneğidir.
Haydi gelelim Karaman'ımızdaki eski yıllardaki bazı kahvehanelerimize dönelim. Bakalım oralarda nasıl bir yaşam sürüyormuş görelim ve yazalım.
Çok eski yılların ve hatıralarımda kalan ve Cumhuriyet Parkının olduğu mevkide KORE ECZANESİNİN eski yeri köşe başı şimdilerde sarraf olan yer EN ESKİ ESNAF KIRAATHANESİ idi. Bura hakkında fazla bilgilerim olmadığı için yazamıyorum.
KÖŞE KAHVEHANESİ
Şabaniye Camii civarında SEHERLER SOKAĞI ile GAZİ PAŞA CADDESİ'NİN giriş yeri olan köşe başında idi. Buranın mülkiyeti ÖMER KAMER'E aitti. Uzun yıllar işletmeciliğini kahveci VEYSEL GÜLSOY yapmıştır. Bu kıraathanede oyunlar oynanmaz yalnız bol bol sohbet ve sigara içilirdi. Esnafların bölgesinde olması ile de elbette ki çayları da iyi idi. Amması da var müdavimleri hepsinden değerli insanlardı. Onların en mühim özellikleri aşağı yukarı fikirde, yaşamda, çalışmada olduğu kadar siyasette de birliktelikleridir.
Buranın müdavimleri sabahın erken saatlerinde kısım kısım gelerek otururlar çay ve kahvelerini içerlerdi. Sohbetleri hep günlük olaylar ve siyasetti. En önemli konuları da her gün aşağı yukarı konuşmalarının ana özü Hükümetin BAKANLARI'nı kurmak üzerinedir. Aşağı yukarı bu değerli büyüklerimin siyasi görüşleri de DEMOKRAT PARTİSİ idi. İkindi namazından sonra gelen kişiler kahvehanenin dış kısmına otururlar hatta öyle dağılırlardı ki taşıt yollarını kapatırlardı. Buradan Redif Kışla Caddesi, Şamkapı Caddesi, Semerciler Sokağı ve Gazipaşa Caddesi'nin meydanı idi. Buradan geçemeyen vasıtalar belediyeye şikayette bulunurlardı. Bu mevkinin kontrolünü ekseriyette Zabıta BEHÇET SIKARAMAN ve Zabıta CEMAL AYYILDIZ yapardı. İkindiden sonra konuşmaları yine ekseriyeti siyaset idi. Bazı zamanlar sabah kurulan BAKANLAR ikindin değiştirilirdi. Bu yönden bu kıraathanenin ismi zaman zaman HÜKÜMET KURAN kahvehanesi olarak da geçmektedir.
Haydi gelelim bu kahvehanenin müdavimleri kimlermiş yazalım amma belki de hatırlayamadığım ve yazmadığım kişiler olur ise kusura bakmasınlar bende yaşlandım. KEMAL KAYNAŞ, İBRAHİM SAVRAN, CEMAL ÖZ, MUHTAR SART, HASAN PINARBAŞI, KEMAL BAYAT, RAMAZAN ULUDAĞ, SAMİ ÇELEBİ, KARAMAN ÇELEBİ, SADETTİN DEVECİ, TAHSİN AKKAŞ, FETHİ AŞIR, MEVLÜT DURAN, SELAHATTİN KAHVECİOĞLU, HACIAHMET GÜRBÜZKOL, OSMAN BABAOĞLU, BEHÇET ÇAVUŞOĞLU, HAYDAR ÖZLER, Muhtar KEMAL ÖZMEN, HALİT TANRIÖVER, KERİM KURU, HÜSNÜ ÇINAR, YASİN ÖZMEN, MUSTAFA AYSAN, SADIK GÜNEŞ, Allah'ın rahmetine kavuşanlara Allah'tan rahmet diler...
ÇINARALTI KAHVEHANESİ
Bu kahvehane eski Musalla'nın kuzeyinde şimdilerde otopark olan yerde idi. Bu mevkide aynı zamanda Belediyenin bütün şantiye merkezi bu mevkide idi (itfaiye, temizlik, fen işleri gibi). Bu mevkide ayrıca büyük çınar ağaçları olması yazın çok serin olurdu ve buradaki müdavimlerde ekseriyetle hayvan (AT) alışverişlerinin bir ticarethanesi gibi idi. Zaman zaman buranın ismi AT CAMBAZLARI ve ÇINARALTI olarak geçmekte ve halen de öyle söylenmektedir.
Buranın müdavimleri daim olmadığı için fazla isimler yazamayacağım. Hatırladığım kadarıyla rahmetle yad ettiğim eski belediye başkanı KEMAL KAYNAŞ başkanlığı yıllarında her gün sabahları mutlaka buraya uğrar çayını içer kısa da olsa bazı bilgiler alır konuşurdu. Zaten yukarıda da yazdım belediyenin şantiyesi ile bitişik olduğundan mutlaka gelirdi.
Kısa bir anımı yazmak istedim: Babam Nuri KOÇAK esnaf idi. Eskilerde zabıta amiri idi. 1961 yılında bu mevkide Askerlik Şubesi karşısında şimdiki ATIK İŞ HANI'nın olduğu yerde FIRINI (Garaj Fırını) vardı ve aynı zamanda meyve bahçesi vardı. Buraya (bahçeye) gitmek için at arabası aldık komşu olarak da Çınaraltı kahvesine giderek burada AT CAMBAZLARI ile konuşur ve bir at satın alır eve gelir. Hayvan iyi ama inatçının birisi imiş, arabaya koşar biraz gider ve herhangi bir engel gördümü hemen dururmuş. Yokuşlarda ise hiç kıpırdamaz. Velhasıl babam Nuri Koçak ertesi günü atı alıp Çınaraltı'na getirir ve atı satın aldığı arkadaşı bulur ve ona teslim ederken şahsa şöyle der: "Be oğlum bana bu atın şöyle şöyle huyları var desen olmaz mı?" Karşıdaki kişiler de hep beraber "NURİ AMCA BİZ SANA ŞAKA YAPTIK ÇÜNKÜ SENİN ATI ALDIĞIN GÜN NİSAN BİR İDİ" derler ve babam da onlara bu şakalarından dolayı onlara ceza olarak "HAYDİ BANA OKKALI BİR KAHVE söyleyin" diyerek gülüşürler.
EVKAFÇININ KAHVEHANESİ
Bu kahvehane şimdilerde Şamkapı Caddesi'nde BİM LOKANTASI'nın kuzeyinde Sağlık Eczanesi'nin bitişiğindeki iş yerinde idi. Bu kıraathaneye ekseriyetle Karaman'ımızın memur ve esnaf arkadaşları gündüz fazla olmamakla akşamları kalabalık olurdu. Kimlerdi bunlar bazılarını yazmaya çalışıyorum: SARAÇ KADİR ÇOBAN, ALİ RIZA ÇOPUR, AHMET TARTAN, RIZA TOSUN, DURMUŞ ALİ GÜLCAN, MAHMUT ÖZGÖREN, AHMET KÜÇÜKALPELLI, NURULLAH KOÇAK, NUH TÜRKMEN, TURAN BAŞKAN, HANİFİ ELMALI, LATİF DİRİK, YAŞAR DAĞLI, HAYDAR ÖZLER, HALİT TANRIÖVER, MUSTAFA DÖLEK, SAATÇİ MEHMET ARİF, TEYFİK DİNGER, İSMAİL HATİPOĞLU, ALİ CEYLAN, RIZA TOKER, NURİ KOÇAK, ABDURRAHMAN ALANYA, FAHRİ BOYNUKALIN, AHMET AYBAR, CUBUR SALİH, SADETTİN YILDIZ, OSMAN BABAOĞLU, ÖMER TOKTAY, MUSTAFA SAYIN gibi büyüklerimiz idi. Yine hepsini rahmetle anıyorum.
KİLENİN KAHVEHANESİ
Kilenin Kahvehanesi eski buğday ve odun pazarı dediğim yerdi. Burası şimdilerde Sağlık Ocağı, İş Bankası, Garanti Bankası gibi yerlerin olduğu geniş bir alandı. Burada Alibaşustanın Hanı, araba yapım ustaları ve imalathaneler, iş yerleri gale ve buğday tüccarları ile deri alanların iş yerleri var idi. Dağ köylüleri sabahları erkenden gelirler ve bütün alışverişlerini ve de satacakları ürünleri burada yaparlardı. İşte KİLENİN KAHVEHANESİ'nin müdavimleri sabahları köyden gelen köylü ve burada bulunan esnaflarla dolar taşar ikindiden sonra bu iş yeri tenhalaşırdı. Hatta buraya gelip bir konuşma yapan ilk siyasi parti başkanı da Rahmetli BÜLENT ECEVİT idi.
Bülent Ecevit ilk genel başkan olunca Murtan Karaman'a gelişinde kendisini sıfır kilometre olan bir traktör ile şimdiki vilayet kavşağının olduğu yerde karşılayan direksiyon başında rahmetli SEBAHATTİN ÖZER olmak üzere, MUSTAFA ÜSTÜNDAĞ, Av. ORHAN TOSUN, Ecz. RECEP KIZILTOPRAK, Ecz. ABDULLAH SAYMA gibi arkadaşlar şehrin içerisinden Gazi Paşa Caddesi'nden geçerek buğday pazarına gelindi ve içeride Bülent Ecevit bir sandalyeye çıkarak vatandaşlara hitap etti. Bu meydanda ben de o yıllarda HHA (Hürriyet Haber Ajansı) muhabiri idim ve Rahşan Ecevit hanımefendi taksi içerisinde otururken (camlar açıktı) birkaç kare resim çektim ve kendisine basın mensubu olduğumu kartımla beraber izah ettim biraz da konuşmalarımız oldu. Kısada olsa bir hatıra anı yazmış oldum.
Yukarıda yazdığım gibi buranın müdavimleri esnaf ve köylü ile araba yapım ustaları idi: CELAL BAŞER, SAMİ UÇAR, NAİL ÖRS, KERİM KURU, Duraydan HARUN, SARAÇ SIRRI SÖZER, ALİ HANCI, YAHYA HANCI, YÜCEL GÜRŞEN, İBRAHİM ÖZATAY, HASAN ARMUTLU, ARİF ÖZPEYNİRCİ, SAMİ ÇELEBİ, ÖMER KAMER, ARİF YAVUZASLAN, KEBABCI ZOM DURMUŞ, Nalbant NEBİ USTA, Arabacı ÖZEREN Kardeşler, ALİ ÖZTAY, BURHANETTİN CEVHER, ÇİL ALİ (Ayakkabı tamircisi), BÜCÜNÜN HALİL İBRAHİM, KÜRT ZEKİ, Helvacı MUZAFFER ve GEÇİCİ Kardeşler, Bütün At arabası yapanlar, yağ üretenler, helvacılar, Afyon Alıcıları, etli ekmekçiler.
YILDIZ PALAS KAHVEHANESİ
Bu kahvehane de yine Şamkapı Caddesi'nde Askerlik Şubesi bitişiğinde bulunan yerdi. Altı kahvehane üstü oteldi, sahibi de KÜRT ESE namı ile bilinen bulgurcu İSA UYUR amcaya aitti. Kendisini rahmetle anıyorum. Buranın müdavimleri ekseriyetle esnaflar ve bulgurhane hamalları idi. Karaman'daki kıraathanelerde fazla DOMİNO TAŞI oyunu fazla oynanmazdı. Bu oyunu oynamak isteyenler İSA UYUR amcanın kahvehanesine gelirlerdi.
YAZILACAK ÇOK KAHVEHANELERİMİZ VAR AMMA SİZLERİ FAZLA YORMAK İSTEMİYORUM. BİR ZAMANLAR OLUR İSE ONLARI DA KISA KISA YAZARIM. BU KAHVEHANE VE ÇAY OCAKLARI DA:
HACIBABA KAHVEHANESİ, YÖRÜK ALİ'NİN KAHVEHANESİ, MECCELER ve HACI CELAL MAH. KAHVEHANESİ, GARAJ PARK, KIRMAHALLE, PALANIN KAHVEHANESİ, HASA HÜSEYİN GÜZGİÇEK ÇAY OCAĞI, SARI MEHMET ÇAY OCAĞI, ALİ ŞEKERCİ ÇAY OCAĞI, SAKIZLININ KAHVEHANESİ, YÖRÜK ALİ ÇAY OCAĞI, YUSUF TÜRKER ve MEHMET EMİN TANIŞ'ın çay ocakları gibi. KARA İBRAHİM (SAYIN İŞ HANI), ŞERALİ'NİN KAHVEHANESİ.
Her ne kusur ettim ise kişilerden ve sizlerden af dilerken siz okuyucularıma sağlık dolu yaşamlar dilerken bir başka yazılarımda buluşmak üzere selamlar...
