Türkiye’de özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde sert geçen kış şartları, kara ve hava ulaşımında ciddi aksamalara yol açıyor. Bu soruna çözüm üretmek amacıyla İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü Öğretim Üyesi Kazım Türk, “Isınabilen Beton” adını verdiği yenilikçi bir proje geliştirdi.
Kar Yağmadan Devreye Giren Sistem
Projeyle ilgili bilgi veren Prof. Dr. Türk, sistemin meteorolojik verileri anlık takip eden bir otomasyonla çalıştığını belirtti. Hava sıcaklığının sıfırın altına düşmesiyle birlikte devreye giren mekanizma, beton yüzeyi ısıtarak buzlanmayı oluşmadan engelliyor. Böylece kar yağışı başladığında yüzey zaten sıcak olduğu için kar, temas ettiği anda eriyor.
Şehir şebekesine bağlı elektrik sistemiyle çalışan uygulamada trafo ve PLC kontrol sistemi yer alıyor. Sensörler aracılığıyla sıcaklık verileri izleniyor ve gerekli durumlarda yüzey ısıtması otomatik olarak başlatılıyor.
Çevre Dostu ve Ekonomik Çözüm
Prof. Dr. Türk, geleneksel kar temizleme yöntemlerinin hem çevresel hem de ekonomik açıdan olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade etti. Fosil yakıtla çalışan araçların karbon salınımına neden olduğunu, kimyasal çözücülerin ise yol kaplamalarına ve tarım arazilerine zarar verebildiğini belirtti.
Özellikle havacılık sektöründe yaşanan gecikmelerin yüksek maliyet oluşturduğuna dikkat çeken Türk, buzlanma nedeniyle oluşan rötarların dakikada ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını vurguladı.
Üç Katmanlı Yüksek Dayanım Teknolojisi
Isınabilen betonun teknik yapısına ilişkin de bilgi veren Türk, sistemin üç katmandan oluştuğunu belirtti. Alt bölümde yüksek dayanımlı temel beton, orta katmanda ısıtma özelliği bulunan beton tabakası ve en üstte elektrik güvenliğini sağlayan koruyucu bir katman yer alıyor.
Geliştirilen betonun yalnızca ısınma özelliğiyle değil, dayanım seviyesiyle de öne çıktığını ifade eden Türk, standart betonlara kıyasla daha yüksek mukavemet değerlerine ulaşıldığını ve lifli yapısı sayesinde darbe ile eğilme direncinin artırıldığını söyledi.
Kullanım Alanı: Pistler ve Kritik Noktalar
Projenin patent sürecinin erken aşamada tamamlandığını belirten Türk, öncelikli uygulama alanlarının havaalanı pistleri olduğunu dile getirdi. Bunun yanı sıra buzlanma nedeniyle kazaların sık yaşandığı kavşaklar, viyadükler ve tünel girişlerinin de hedeflendiğini ifade etti.
Isınabilen beton sisteminin yakın zamanda kampüs içerisinde aktif trafik bulunan bir noktada test edilmesi planlanıyor. Proje, kış şartlarında güvenli ulaşım için önemli bir alternatif olarak değerlendiriliyor.
