Avrupa Komisyonu, platformun Dijital Hizmetler Yasası’nı (DSA) ihlal etmiş olabileceğine dair ciddi bulgulara ulaştığını duyurdu. Eğer şirket gerekli düzenlemeleri yapmazsa, küresel yıllık gelirinin yüzde 6’sına kadar ağır para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
Komisyon, özellikle sonsuz kaydırma, otomatik video oynatma, sürekli bildirimler ve aşırı kişiselleştirilmiş içerik önerileri gibi özelliklerin çocuklar ve gençler üzerinde zararlı etkiler yaratabileceğini belirtti. Yetkililere göre TikTok, bu mekanizmaların kullanıcıların ruhsal ve fiziksel sağlığı üzerindeki etkilerini yeterince analiz etmedi.
“Otopilot” kullanım riski
AB yetkilileri, bazı algoritmik özelliklerin kullanıcıları farkında olmadan uzun süre ekranda tutacak şekilde tasarlandığını vurguladı. Sürekli yeni içerikle ödüllendirilen kullanıcıların uygulamayı bilinçli tercih yerine alışkanlıkla kullanmaya başladığı, yani “otopilot moduna” geçtiği ifade edildi.
Bu nedenle Komisyon, TikTok’tan temel tasarımını gözden geçirmesini istedi. Talepler arasında;
-
Sonsuz kaydırmanın sınırlandırılması,
-
Zorunlu ekran molaları getirilmesi,
-
Otomatik oynatmanın kısıtlanması,
-
Öneri algoritmasının yeniden düzenlenmesi bulunuyor.
Gençler gece yarısından sonra aktif
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel’de yaptığı açıklamada dikkat çekici veriler paylaştı. Buna göre TikTok, AB’de 13–18 yaş aralığındaki gençler arasında en çok gece yarısından sonra kullanılan platform konumunda. Ayrıca 12–15 yaş grubundaki çocukların yüzde 7’sinin uygulamada günde 4–5 saat geçirdiği belirtildi.
Regnier, “Bu kullanım biçimi çocukların psikolojisini ve sosyal gelişimini tehdit ediyor. Platformun mevcut yapısı bağımlılığı teşvik ediyor” ifadelerini kullandı.
Yüksek para cezası gündemde
Soruşturma sürecine Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu da dahil edilecek. Eğer TikTok’un kurallara uymadığı kesinleşirse, şirkete küresel cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezası uygulanabilecek. Bu tutarın milyarlarca avroyu bulabileceği değerlendiriliyor.
TikTok’tan tepki: “Bulgular yanlış”
TikTok yönetimi ise Komisyon’un tespitlerine sert tepki gösterdi. Şirketten yapılan açıklamada, ön bulguların “gerçek dışı ve temelsiz” olduğu savunuldu. TikTok yetkilileri, karara karşı tüm hukuki yolları kullanacaklarını bildirdi.
Şirket, genç kullanıcıların güvenliği için halihazırda bir dizi önlem aldığını, ekran süresi hatırlatıcıları ve ebeveyn kontrol araçları sunduğunu da ileri sürdü.
