OHAL Nedir?
OHAL, yani Olağanüstü Hâl, doğal afetler, salgın hastalıklar, ciddi ekonomik krizler veya yaygın şiddet olayları gibi durumlarda sivil yönetimin yetkilerinin geçici olarak genişletilmesi anlamına gelir.
OHAL döneminde:
- Yönetim sivil otorite (hükûmet ve valilikler) tarafından yürütülür
- Bazı temel hak ve özgürlükler geçici olarak sınırlandırılabilir
- Kanun hükmünde düzenlemeler yapılabilir
- Amaç, kamu düzenini hızlı şekilde yeniden sağlamaktır.
Sıkıyönetim Nedir?
Sıkıyönetim ise ülkenin güvenliğini ciddi şekilde tehdit eden savaş, isyan veya yaygın ayaklanma gibi durumlarda ilan edilen daha sert bir yönetim biçimidir.
Sıkıyönetimde:
- Askerî makamlar yönetime doğrudan dahil olur
- Bazı sivil yetkiler askerî yönetime devredilir
- Toplantı, gösteri ve basın özgürlüğü çok daha sıkı şekilde kısıtlanabilir
- Askerî mahkemeler devreye girebilir
Hangisi Daha Ağır Bir Uygulamadır?
Genel kabul gören görüşe göre sıkıyönetim, OHAL’e kıyasla daha sert ve kapsamlı bir yönetim biçimidir. OHAL, olağan düzeni koruyarak krizi aşmayı hedeflerken; sıkıyönetim, doğrudan güvenlik tehdidini bastırmaya yöneliktir.
Günümüzde Hangisi Uygulanıyor?
Türkiye’de yapılan anayasal değişiklikler sonrasında sıkıyönetim uygulaması büyük ölçüde kaldırılmış, kriz dönemlerinde OHAL uygulaması tercih edilir hâle gelmiştir.
