Milli Uzay Programı kapsamında geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon işlemleri tamamlanırken, araç çevresel testlere alındı. Türkiye’nin Ay yolculuğuna ilişkin önemli gelişmelerin ise ekim ayında Antalya’da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde ele alınması bekleniyor.
Türkiye Uzay Ajansı tarafından yapılan açıklamaya göre, Türkiye’nin ilk derin uzay görevinde kullanılacak Ay Uzay Aracı, sistem seviyesindeki çevresel testler için TUSAŞ Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildi.
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracının 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor.
Yerli üretim oranı yüzde 80’i aşıyor
Ay Uzay Aracı’nın geliştirilmesinde Türkiye’nin daha önceki uydu projelerinde kazandığı mühendislik deneyiminden yararlanıldı. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde elde edilen tecrübe; uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi sistemlere aktarıldı.
Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip olduğu belirtilen araçta kullanılacak hibrit itki sistemi de milli imkanlarla geliştirildi.
Çevresel testlerde uzay aracının fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşabileceği zorlu koşullara dayanıklılığı kontrol edilecek. Testlerin ve son kontrollerin tamamlanmasının ardından aracın fırlatma hazırlıkları için ABD’de bulunan Kennedy Uzay Merkezi’ne gönderilmesi planlanıyor.
Ay çevresinde en az üç ay görev yapacak
Planlamaya göre Ay Uzay Aracı, 2027’nin ilk aylarında fırlatılacak. Yaklaşık iki ay sürmesi öngörülen yolculuğun ardından aracın Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel yörüngeye yerleşmesi hedefleniyor.
Araç, bu yörüngede en az üç ay görev yapacak. Görev performansının uygun olması halinde operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor.
Görev kapsamında Ay’daki Güneş rüzgarlarının yüzeyle etkileşimi, suyun oluşum mekanizmaları, manyetik alanlar ve yüzeyin ısıl özellikleri araştırılacak. Yerli bilimsel ekipmanlarla Ay çevresindeki radyasyon ortamına yönelik ölçümler de gerçekleştirilecek.
Bilimsel görevlerin tamamlanmasının ardından uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması planlanıyor.
Türkiye Artemis Mutabakatı’na katıldı
Türkiye’nin Ay görevi hazırlıkları devam ederken, uzay araştırmaları açısından bir başka önemli gelişme de yaşandı. Türkiye, 31 Ağustos’ta NASA’nın Washington’daki merkezinde düzenlenen törenle Artemis Mutabakatı’na katıldı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın imzaladığı mutabakatla Türkiye, anlaşmanın 71’inci imzacı ülkesi oldu. Törende NASA Yöneticisi Jared Isaacman ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da yer aldı.
2020 yılında NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde oluşturulan Artemis Mutabakatı, Ay, Mars ve daha uzak hedeflerde gerçekleştirilecek sivil uzay faaliyetlerinin barışçıl, güvenli ve şeffaf şekilde yürütülmesine yönelik ilkeleri içeriyor.
Artemis’in önemli toplantısı Antalya’da yapılacak
Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılmasının ardından gözler bu kez Antalya’ya çevrilecek. 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde Artemis Mutabakatı da gündeme gelecek.
Uluslararası Astronotik Federasyonu’nun programına göre ABD ve Peru, Artemis Mutabakatı’nın 5’inci yıllık üst düzey temsilciler toplantısına Antalya’da ev sahipliği yapacak.
7 Ekim Çarşamba günü saat 12.00’de NEST Kongre Merkezi’nde NASA Artemis Mutabakatı basın toplantısı düzenlenecek. Toplantıya NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson ile Peru Uzay Ajansı Direktörü Tümgeneral Roberto Melgar Sheen katılacak.
Toplantıda Artemis Mutabakatı kapsamında gelinen son noktanın yanı sıra uzayın güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir şekilde keşfedilmesine yönelik çalışmaların ele alınması bekleniyor.
Uzay dünyasının buluşma noktası Antalya olacak
Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi, 5-9 Ekim tarihleri arasında Antalya NEST Kongre ve Fuar Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
“The World Needs More Space” temasıyla düzenlenecek kongrede uzay ajansları, bilim insanları, mühendisler, sektör temsilcileri ve dünyanın farklı ülkelerinden uzay alanında çalışan profesyoneller bir araya gelecek.
Türkiye’nin Ay görevi ve Artemis Mutabakatı’na ilişkin gelişmelerin de kongre kapsamında gündeme gelmesiyle Antalya, ekim ayında uzay çalışmalarının önemli buluşma noktalarından biri olacak.
