Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Devlet Konservatuvarında yürütülen proje, Çalgı Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mahir Mak’ın danışmanlığında, yüksek lisans öğrencisi Emin Şükrü Demir tarafından geliştirildi.
Türk müziğine özgü ses sistemi ve makam yapısının yapay zeka tarafından doğru şekilde temsil edilmesini hedefleyen uygulama, internet ortamındaki veri setleriyle eğitildi. Yazılım, farklı makam ve usullerde eser oluşturmanın yanı sıra hazırlanan eserlerin nota çıktısını alabiliyor. Ayrıca Türk müziğine özgü enstrümanlarla seslendirme ve eserler üzerinde düzenleme yapma imkânı da sunuyor.
“Geleneksel müziğimizde uygulama eksikliği fark ettik”
Proje danışmanı Doç. Dr. Mahir Mak, mevcut yapay zeka uygulamalarının büyük ölçüde Batı müziği verileriyle geliştirildiğine dikkat çekerek Türk müziğinin kendine özgü yapısını yansıtan bir uygulama ihtiyacından yola çıktıklarını söyledi.
Yaklaşık bir yıldır proje üzerinde çalıştıklarını belirten Mak, uygulamanın yalnızca beste üretimiyle sınırlı kalmayacağını, müzik eğitimi ve ses kayıt teknolojileri alanlarında da kullanılabileceğini ifade etti.
“Uçtan uca bir müzik eseri nasıl yapabiliriz diye yola çıktık”
Uygulamanın geliştiricisi Emin Şükrü Demir ise Türk müziğinin köklü bir kültürel mirasa sahip olduğunu belirterek bu mirası yapay zeka teknolojisiyle buluşturmayı amaçladıklarını anlattı.
Çalışmada Prof. Dr. İbrahim Karaosmanoğlu’na ait 2 bin 200 eserlik veri setinden yararlanıldığını, bu veri setinin daha sonra 3 bin esere çıkarıldığını aktaran Demir, halk müziği, sanat müziği ve anonim eserlerin sisteme öğretildiğini kaydetti.
Demir, geliştirilen yazılımla 164 makam ve 87 usulde eser oluşturulabildiğini, bu eserlerin nota olarak alınabildiğini ve Türk müziği enstrümanlarıyla seslendirilebildiğini belirtti.
Kültür ve Turizm Bakanlığının destekleriyle çalıştayı da gerçekleştirilen “Makam Besteci AI” uygulamasının bilgisayar, tablet ve cep telefonlarından erişilebilir olması ve 2027 yılında ücretsiz kullanıma açılması hedefleniyor.
