Karaman'da her gün binlerce kişinin geçtiği Ahmet Hilmi Birand Caddesi, adını şehrin tarihine damga vuran önemli bir devlet adamından alıyor. Karaman'ın ilk belediye başkanı olarak görev yapan Ahmet Hilmi Birand, belediyecilik anlayışı, şehircilik çalışmaları ve sosyal hayata yaptığı katkılarla kentin gelişiminde önemli rol oynadı.
Büyük Çerkes Sürgünü Sonrası Karaman'a Yerleşti
Ahmet Hilmi Birand'ın ailesi, 1864 yılında yaşanan Büyük Çerkes Sürgünü'nün ardından Kuzey Kafkasya'dan Anadolu'ya göç etmek zorunda kalan Adige kökenli ailelerden biriydi. Ailesi Gökçe Köyü'ne yerleştirilmesine rağmen, eğitimli ve varlıklı kimliğiyle öne çıkan Ahmet Hilmi Efendi Karaman merkezine yerleşerek ticaret ve kamu hizmetlerinde aktif görev üstlendi.
Cumhuriyet döneminde Soyadı Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle aile, bugün de tanınan "Birand" soyadını aldı.
Karaman'ın İlk Belediye Başkanı Oldu
1902 yılında Karaman Belediye Başkanlığı görevini devralan Ahmet Hilmi Birand, yaklaşık altı yıl boyunca şehre hizmet etti. Belediye başkanlığının yanı sıra Karaman İdare Meclisi üyeliği görevinde de bulunan Birand, dönemin şehir yönetiminde etkili isimlerden biri oldu.
Şehrin Ulaşımına Yön Veren Projeler
Bağdat Demiryolu'nun Karaman'a ulaşmasının ardından vatandaşların istasyona daha rahat ulaşabilmesi için yeni yollar açtıran Ahmet Hilmi Birand, bu yolların çevresini ağaçlandırarak dönemin en güzel yürüyüş alanlarından birinin oluşmasına öncülük etti.
Yol düzenleme çalışmaları sırasında güzergâhta kalan Hacıbeyler Camii'nin tarihi taş işlemeli giriş kapısının zarar görmeden bugünkü yerine taşınmasını sağlayan isimlerden biri olarak da kayıtlara geçti.
Devlet Tarafından Ödüllendirildi
Görev yaptığı dönemde muhacirlerin yerleştirilmesi ve iskân çalışmalarındaki başarılı hizmetleri nedeniyle dönemin Osmanlı yönetimi tarafından mülki nişan ve rütbeyle ödüllendirilen Ahmet Hilmi Birand, devlet hizmetlerindeki gayretleriyle takdir topladı.
Karaman'ın Önemli İsimlerini Yetiştiren Bir Ailenin Babası
1931 yılında hayatını kaybeden Ahmet Hilmi Birand, geride yalnızca şehir tarihine bıraktığı hizmetlerle değil, yetiştirdiği çocuklarıyla da iz bıraktı. Çocukları arasında Ankara Üniversitesi Rektörlüğü yapan Prof. Dr. Yusuf İzzet Birand, botanik profesörü Sadullah Hikmet Birand ve ilahiyat profesörü Kâmran Birand gibi Türkiye'nin bilim ve akademi dünyasında önemli görevler üstlenen isimler yer aldı.
Bugün Karaman'da adını taşıyan cadde, Ahmet Hilmi Birand'ın şehre kazandırdığı hizmetlerin ve bıraktığı kalıcı mirasın bir simgesi olmaya devam ediyor.
