Mumbar, koyun veya büyükbaş hayvanların kalın bağırsağının özel yöntemlerle temizlenmesi ve içinin pirinç, bulgur, kıyma ile çeşitli baharatlarla doldurulmasıyla hazırlanan geleneksel bir yemektir. Özellikle Şanlıurfa, Diyarbakır, Gaziantep ve Adana gibi şehirlerde oldukça yaygın olarak tüketilmektedir.

Mumbar Helal Sayılır mı?

İslam alimlerinin büyük çoğunluğuna göre dini usullere uygun şekilde kesilmiş bir hayvana ait bağırsakların tüketilmesinde sakınca bulunmamaktadır. Bu nedenle, helal yöntemlerle kesilen hayvanlardan elde edilen ve hijyenik şekilde temizlenen mumbarın yenmesi caiz kabul edilir.

Ancak hayvanın İslami kurallara uygun olarak kesilmiş olması büyük önem taşır. Kesim şartları yerine getirilmemiş bir hayvandan elde edilen ürünlerin tüketilmesi uygun görülmez.

Temizlik Konusu Neden Önemli?

Mumbarın hazırlanma sürecinde en çok dikkat edilmesi gereken nokta bağırsakların detaylı şekilde temizlenmesidir. Çünkü bağırsak yapısı gereği çeşitli atık maddeler barındırabilir. Bu nedenle pişirilmeden önce kapsamlı bir temizlik işleminin uygulanması gerekir.

Uzmanlar, hijyen kurallarına uygun hazırlanmayan mumbarın sağlık açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Diyanet'e Göre Mumbar Yemek Caiz mi?

Dini kaynaklarda bağırsak gibi sakatat ürünlerinin haram olduğuna dair özel bir hüküm bulunmuyor. Diyanet'in genel yaklaşımına göre helal hayvandan elde edilen ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde hazırlanan ürünlerin tüketilmesi mümkündür. Bu kapsamda mumbar da helal kabul edilen yiyecekler arasında değerlendirilmektedir.

Türk mutfağını temsil eden bir diğer lezzet olan Mercimek Çorbası da listeye 12’nci sıradan girerek önemli bir başarı elde etti. Özellikle Anadolu mutfağının vazgeçilmezlerinden biri olan mercimek çorbası, dünya çapında bilinirliğini bir kez daha ortaya koydu.

Listede Japonya, Endonezya, Filipinler, Tayland, Çin, Vietnam ve Finlandiya gibi birçok ülkenin geleneksel çorbaları da üst sıralarda yer aldı.

İlk 15 sıralama şöyle:

1. Vori-Vori (Paraguay)
2. Beyran Çorbası (Türkiye – Gaziantep)
3. Yokohama Style Ramen (Japonya)
4. Soto Betawi (Endonezya)
5. Ramen (Japonya)
6. Tonkotsu Ramen (Japonya)
7. Sinigang na Baboy (Filipinler)
8. Tom Kha Gai (Tayland)
9. Lanzhou Lamian (Çin)
10. Lohikeitto (Finlandiya)
11. Sinigang (Filipinler)
12. Mercimek Çorbası (Türkiye)
13. Taiwanese Hot Pot (Tayvan)
14. Beef Pho (Vietnam)
15. Kalakeitto (Finlandiya)

"Doğayı bozmadan altın aranabiliyor"

Kırıntı madenciliğinin doğaya zarar vermeyen bir yöntem olduğunu ifade eden Duygu Yılmaz, bu yöntemde kazıcı ve delici aletlerin kullanılmadığını belirtti. Yılmaz, "Kırıntı madenciliği doğaya tahribat vermeden, kumun yerini değiştirerek içerisindeki kırıntı madenleri gün yüzüne çıkarmaktır. Burada kazıcı ve delici aletler kullanılmıyor, tamamen ilkel yöntemlerle arama yapılıyor. Bu çalışmalar sonucunda demir tozları ve altın tozları elde ediliyor. Biz de yıllardır bu işle uğraşıyoruz ve insanlara ekipman temin ediyoruz" dedi.

"Hem hobi hem de kazanç kapısı"

Kırıntı madenciliğinin yalnızca bir hobi olmadığını, aynı zamanda gelir elde etme fırsatı sunduğunu kaydeden Duygu Yılmaz, farklı illerdeki kullanıcıların önemli miktarlarda altın bulabildiğini söyledi. Giresun'da ekipman sattıkları üç gencin günlük 4 ila 6 gram arasında altın çıkardığını aktaran Yılmaz, "Tokat'ta motorlu cihaz sattığımız bir müşterimiz ise 36 gram altın elde ettiğini söyledi. Bu iş aslında hem hobi hem de kazanç kapısı. Özellikle aileler birlikte vakit geçirmek için tercih ediyor. Kadınlar eşlerinin kahvehanelere gitmesi yerine doğada zaman geçirmesini istiyor. Böylece ailecek kırıntı madenciliği yapılabiliyor" diye konuştu.

"İnsanlar ilk etapta derede altın aramaya çekiniyordu ama şimdi algı değişti"

Kırıntı madenciliğine Ordu'da öncülük ettiklerini ifade eden Ömer Yılmaz ise ilk yıllarda insanların dere yataklarında altın aramaya çekindiğini ancak zamanla bu algının değiştiğini belirtti. Yılmaz, "İlk başlarda insanlar çekingen davranıyordu. Biz bu konuda teşvik edici olduk. İnsanlar cesaretlendi ve yeni bir hobi edindi. Bununla birlikte kazanç da elde etmeye başladılar. Şu anda farklı illerde ekipler kuruluyor ve insanlar birlikte arama faaliyetleri gerçekleştiriyor" şeklinde konuştu.

"Doğadaki izleri takip ederek altına ulaşıyorlar"

Türkiye'nin birçok akarsu yatağında kırıntı madenciliği yapılabileceğini kaydeden Yılmaz, doğal oluşumların altın arayışında önemli ipuçları verdiğini söyledi. Dere yataklarında doğal olarak oluşan oyuklar ve suyun yön değiştirdiği bölgelerin incelendiğini aktaran Yılmaz, "Maden arayan kişiler, derelerin koltuk yaptığı bölgelerden ya da doğal kuyulardan numune alabiliyor. Doğadaki izleri takip ederek doğal altına ulaşmak mümkün. Bunun yanında sadece altın değil, doğal taşlar ile değerli ve yarı değerli taşlara da rastlanabiliyor" ifadelerini kullandı.

"Ağaç tükendiğinde dağa gidip ağaçları bıçkıyla kesiyorum, kestiklerimi eve getiriyorum ve yaptığım kaşıkları insanlara hediye ediyorum"

Dayısından öğrendiği ağaç dallarından kaşık yapmayı 70 yıldan fazladır sürdüren 85 yaşındaki Ahmet Eden, "Ben 16 yaşından beri kaşık yapıyorum kaşık yapmaya dayımdan öğrendim. Çınar ağacı gibi çeşitli farklı ağaç türlerinden yapıyorum. Ağaç dallarından: comca, kaşık, salça küreği, bokla, evreç, kazma ve balta sapı yapıyorum. Benim için zor olmuyor. Sabah saat 10.00'da başlayıp akşama kadar yapıyorum. Bu işi sevmesem yapamazdım. Ağaç tükendiğinde dağa gidip ağaçları bıçkıyla kesiyorum. Kestiklerimi eve getiriyorum. Yaptım kaşıkları insanlara hediye ediyorum. Buradan Adana, Eskişehir, Mardin, Mersin hediye ediyorum. Keserle kaşığı tasarladım. Eğe ile içini oydum ve şimdi ise bıçakla dışını düzeltiyorum. Bu pilav kaşığı olacak" dedi.

"Babam 70 yıldır bu işi yapıyor, yarım saatte bir kaşığı yaptı ve makine kullanmadan keserle yapıyor"

Dağdan getirdiği ağaç dallarını kaşık yapması babasını teselli ettiğini söyleyen Mehmet Eden, "Benim aklım yetti yeteli babam bu işi yapıyor. Biz kendini elinden tuttuk. Çobancılığa biz gittik. Kendisi de işte bu kaşıkla ve çiftçilikle uğraşıyor. Bundan da mutlu oluyor. Bazen ağacı kendi getiremiyor, ona biz getiriyoruz. Burada bununla teselli olup günleri geçiyor. Bundan da para kazanmıyor. Eşe, dosta kaşıkları hediye ediyor. Bu tahtalardan kaşık cinsleri var. Yalpakaşık, comca kaşık, büyük kaşıklar da var. Onlar yemek karıştırmak ve aş yapmak için var. Babam 70 yıldır bu işi yapıyor. Yarım saatte bir kaşığı yaptı. Makine kullanmadan keserle yapıyor ama biz onu öyle yapamayız. Ben de 61 yaşındayım ve bunu yapamam. Babam bu işi yapınca mutlu oluyor. Bundan başka bir şey de yapmıyor. Bize diyor ki ağaç getirin. Bizde dağdan ağaçları getiriyoruz. Benim işte teselli olacak işim kalmadı diyor. Biz de ona göre getiriyoruz. Burada yapıyor" ifadelerini kullandı.

Bayram tatili vesilesiyle ailesiyle birlikte Konya'dan gelen Fatih Ahmet Sarı, uzun zamandır merak ettiği bu doğal güzelliği yerinde görme fırsatı bulduğunu söyledi. Yakın çevresinin tavsiyeleri ve paylaştığı videolar sayesinde bölgeye karşı büyük bir merak duyduğunu ifade eden Sarı, alanın etkileyici bir atmosfere sahip olduğunu dile getirdi. Konya'da böyle değerli doğa harikalarının bulunmasının sevindirici olduğunu aktaran Sarı, doğanın korunması adına vatandaşlara seslenerek, buraya gelen herkesin çevreyi temiz tutması ve çöplerini kesinlikle doğaya bırakmaması gerektiği uyarısında bulundu.

Gaziantepli ustalar tarafından özenle hazırlanan helvada, baklava tepsisinde kenarda kalan kırıntılar, özel yöntemlerle işlenerek irmikle harmanlanıyor. Ardından süt ve şekerle buluşturulan bu karışım, baklava yufkasından hazırlanan yenilebilir tabaklara yerleştirilerek tezgahlarda yerini alıyor. İlk kez tadan müşterilerden tam not alan baklavalı helva, hem sunumu hem de lezzetiyle öne çıkarken, 250 TL’den satışa sunuluyor.

"Baklava helvasını üreten tek firmayız"

İsrafa karşı baklava kırıntılarını irmikle buluşturup helva haline getirdiklerini söyleyen Şef Yaşar Çetin, "Baklava tepsisinde kenarlarda kalan kırıntıları müşterilere ikram etmediğimiz için ayırıp değerlendiriyoruz. İşletme olarak israfa karşı böyle bir uygulama başlattık. Baklavayı irmikle buluşturup helva haline getirdik. Daha önce bu kırıntılardan börek yapılıyordu, pidenin arasına konulup dürüm şeklinde sunuluyordu. Börekten sonra değişiklik olsun diye helva yapmaya karar verdik ve helva da beğenildi. Bu tatlıyı yaklaşık 10 yıldır yapıyorum. Vatandaşlardan gelen talep oldukça güzel. Tatlımızın içerisinde baklava kırıntısı, irmik, süt, tereyağı ve şeker bulunuyor. Şu an bu tatlıyı bizden başka yapan yok; baklava helvasını üreten tek firmayız" dedi. Geri dönüşüm tatlısı olarak adlandırdıkları baklava tatlısına müşterilerin yoğun talep gösterdiğini söyleyen Çetin, farklı ürünlerde de geri dönüşüm amaçlı tatlılar ortaya çıkarmayı hedeflediklerini vurguladı. Çetin, "Tatlıya gelen geri dönüşler çok iyi. Müşterilerimiz çok beğendiklerini ve lezzetin harika olduğunu söylüyor. Gaziantep adına da güzel bir ürün olduğunu ifade ediyorlar. Biz de bu ürünü geliştirerek üzerine koymak istiyoruz. Sadece baklava değil, farklı ürünlerde de geri dönüşüm amaçlı tatlılar ortaya çıkarmayı hedefliyoruz. Tatlıyı porsiyon olarak 250 TL’den sunuyoruz ve taleplerde yoğunluk yaşıyoruz" şeklinde konuştu.

"Yaz aylarında ferahlık hissi oluştursun diye dondurma ile servis edeceğiz"

Yaz aylarında ferahlık hissi oluşturması için helvayı dondurma ile sunacaklarını söyleyen Yusuf Pektaş, "Gün sonunda baklavanın kırıntıları kalıyor ve biz israfı sevmediğimiz için kullanalım dedik. Gaziantep’te bazı firmalar baklava kırıntısından börek yapıyor. Biz ise buna nasıl bir yenilik katarız diye düşündük ve geri dönüşüm olarak irmikle kavurup helva yapmaya karar verdik. Bu tatlıyı da baklava hamurundan hazırladığımız yenilebilir tabaklara koyarak servis ediyoruz. Yaz aylarında tatlının yanına dondurma koyarak sunmayı düşünüyoruz. Tatlıyı tüketen müşterilerde ferahlık hissi oluştursun istiyoruz" diye konuştu.

Ayda 100 bin TL gelir elde ediyor

Büyükşehir Belediyesi’nin desteklediği isimlerden biri de Samsun’un Bafra ilçesi Lengerli Mahallesi’nde yaşayan Filiz Köksal oldu. Büyükşehir Belediyesi’nin sağladığı destek programından yararlanarak süs bitkileri serası kuran Filiz Köksal, iki yıl gibi kısa bir sürede önemli bir başarıya imza attı. Ev hanımıyken üretime adım atan Köksal, bugün aylık ortalama 100 bin TL gelir elde eden bir işletmenin sahibi oldu. Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan destekle kurulan sera, 2024 yılında üretime başladı. Mevsimlik süs bitkileri, salon bitkileri, peyzaj ürünleri ve çilek fidesi gibi 30 çeşit ürünün bulunduğu sera iki yılda hızla büyüyerek iş hacmini artırdı, istihdama katkı sunmaya başladı. Filiz Köksal ev hanımıyken kendini çiçeklerin arasında büyüyen bir başarı öyküsünün içinde buldu.

"Türkiye’nin her yerinden talep var"

Ev hanımıyken kendi işinin patronu olan Filiz Köksal, "Bir dönüm sera ile başladık. Büyükşehir Belediyemiz hem seramızı kurdu hem de bize toprak ve malzeme desteği sağladı. 30 çeşit dış mekan çiçeği var. Çilek fidelerimiz var. Anaç üzerine yetiştirdiğimiz çiçekleri fide olarak da üretiyoruz. Türkiye’nin her yerine üretim yapıyoruz. Hemen hemen her ilden talep var. Bugüne kadar 30 bini aşkın üretim yaptık. Samsun Büyükşehir Belediyesi’ne bize sunduğu bu imkanlardan dolayı çok teşekkür ediyorum" dedi. Üretmek isteyen kadınlara ilham veren hikayesini paylaşan Köksal, "İçimde hep üretme isteği vardı, çiçekleri de çok seviyordum. Bu desteği görünce hemen başvurduk. Çok güzel imkanlar sağladı bize Büyükşehir Belediyesi. Büyükşehir Belediyesi’nin desteği ile ev hanımlığından iş hayatına başladım. Benimle birlikte başka kadınlarda iş imkanı buldu. Mahallemizdeki kadınlara da istihdam sunuyoruz. Başlarken bu kadar büyüyeceğini tahmin etmiyordum. Ama imkan verildiğinde kadınların başaramayacağı bir şey yok. Büyükşehir ile başardım. Kendi işinin patronu olmak gurur verici. Büyükşehir Belediyesi’nin, devletimizin çok güzel destekleri, teşvikleri var. Yeter ki insanımız üretmek istesin" diye konuştu.

Deprem nasıl oluşur?

Depremler, yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketi sonucu meydana gelir. Dünya yüzeyi, sürekli hareket halinde olan tektonik plaklardan oluşur. Bu plakalar:

• Birbirine yaklaşır
• Birbirinden uzaklaşır
• Ya da birbirine sürtünür

Bu hareketler sırasında fay hatları üzerinde büyük bir enerji birikir. Biriken enerji aniden boşaldığında ise deprem meydana gelir. Bu sürece Tektonik levha hareketleri denir.

Fay hattı nedir?

Depremlerin büyük çoğunluğu fay hatları üzerinde gerçekleşir. Fay hattı, yer kabuğundaki kırık ve çatlaklara verilen isimdir.

Türkiye, aktif fay hatları üzerinde yer alan bir ülkedir. Özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı dünyanın en hareketli fay hatlarından biridir. Bu nedenle Türkiye’de deprem riski oldukça yüksektir.

Deprem türleri nelerdir?

Depremler oluşum nedenlerine göre farklı türlere ayrılır:

• Tektonik depremler: En yaygın deprem türüdür. Levha hareketlerinden kaynaklanır.
• Volkanik depremler: Volkanik faaliyetler sonucu oluşur.
• Çöküntü depremleri: Yer altı boşluklarının çökmesiyle meydana gelir.

Deprem büyüklüğü ve şiddeti nedir?

Depremler iki farklı kavramla ifade edilir:

• Büyüklük (Magnitüd): Depremin açığa çıkardığı enerjiyi gösterir. Genellikle Richter ölçeği ile ifade edilir.
• Şiddet: Depremin yeryüzünde yarattığı etkiyi anlatır.

Örneğin aynı büyüklükteki bir deprem, farklı bölgelerde farklı şiddette hissedilebilir.

Deprem dalgaları nelerdir?

Deprem sırasında oluşan enerji, dalgalar halinde yayılır. Bu dalgalar üç ana gruba ayrılır:

• P dalgaları (birincil dalgalar): En hızlı yayılan dalgalardır.
• S dalgaları (ikincil dalgalar): Daha yavaş ancak daha yıkıcıdır.
• Yüzey dalgaları: En fazla hasara neden olan dalgalardır.

Deprem önceden tahmin edilebilir mi?

Günümüzde depremlerin tam olarak ne zaman olacağını önceden bilmek mümkün değildir. Ancak bilim insanları:

• Fay hatlarını inceleyerek
• Sismik hareketleri analiz ederek
• Riskli bölgeleri belirleyebilir

Bu çalışmalar sayesinde olası depremlere karşı önlem almak mümkün olur.

Depreme karşı alınabilecek önlemler

Deprem bir doğa olayıdır, ancak etkilerini azaltmak mümkündür. Bunun için:

• Deprem yönetmeliğine uygun binalar yapılmalı
• Acil durum planları hazırlanmalı
• Deprem çantası bulundurulmalı
• Halk bilinçlendirilmelidir

Duygusal Yoğunluk Taşıyan Rüyalar Daha Etkili

Psikoloji alanında yapılan değerlendirmelere göre, özellikle yoğun duygular içeren rüyalar daha kalıcı iz bırakıyor. Korku, kaygı, mutluluk ya da özlem gibi güçlü hislerle görülen rüyalar, kişinin günlük hayatındaki kararlarını etkileyerek dolaylı şekilde gerçeğe dönüşebiliyor.

Tekrar Eden Rüyalara Dikkat

Aynı senaryonun sık sık görülmesi de dikkat çeken bir başka unsur. Tekrar eden rüyaların genellikle çözülmemiş sorunlara işaret ettiği belirtiyor. Bu tür rüyalar, kişinin farkında olmadığı bir durumu fark etmesini sağlayarak gerçek yaşamda bir değişime yol açabiliyor.

Sabaha Karşı Görülen Rüyalar Daha Net Hatırlanıyor

Bilimsel olarak bakıldığında, sabaha karşı görülen rüyalar daha canlı ve detaylı şekilde hatırlanıyor. Bu durum, halk arasında “bu rüya gerçek olur” inancını güçlendiriyor. Ancak bunun biyolojik bir süreç olduğunu ve hafızayla ilgili olduğu vurgulanıyor.

Günlük Hayatın Yansımaları

Gün içinde yaşanan olaylar, izlenen içerikler ya da kurulan hayaller rüyalarda sıkça kendine yer buluyor. Bu nedenle bazı rüyaların gerçekleşmiş gibi görünmesi, aslında zihnin önceden işlediği bilgilerin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

Sezgisel Rüyalar Mümkün mü?

Bazı araştırmalar, insanların güçlü sezgilere sahip olabileceğini ve bu durumun rüyalara da yansıyabileceğini ortaya koyuyor. Kişinin farkında olmadan yaptığı gözlemler ve çıkarımlar, rüya formunda ortaya çıkarak “önceden görmüş gibi” bir his oluşturabiliyor.

Rüyaların hayatı yönlendiren kesin işaretler olarak görülmemesi gerektiği bilinmektedir. Rüyaların, çoğu zaman zihnin kendini düzenleme ve duyguları işleme biçimi olduğuna dikkat çekiliyor.

Bu yıl ilk cemre 20 Şubat’ta havaya, ikinci cemre ise 26 Şubat’ta suya düşmüştü. Bugün gerçekleşen üçüncü cemreyle birlikte, baharın gelişi simgesel olarak tamamlanmış oldu. Toprağa düşen son cemre, çiftçiler için tarlaların işlenmeye başlanacağı dönemi, hayvancılıkla uğraşanlar için ise hayvanların otlaklara çıkarılma zamanının yaklaştığını işaret ediyor.

Orta Asya’dan Çin’e, Arap coğrafyasından Yunanistan’a kadar pek çok kültürde, cemreler yılın aynı dönemlerinde doğanın uyanışını ve baharın gelmesini temsil ediyor. Anadolu’da da cemrelerin düşmesi, soğuk kış günlerinin geride kaldığının ve doğanın canlanmaya başladığının işareti olarak kabul ediliyor.

Bugün toprağa düşen cemre ile birlikte, baharın enerjisi doğaya ve insanlara yavaş yavaş yansımaya başladı.

Somuncu Baba’nın 14. yüzyılda Anadolu’da doğduğu kabul edilir. Doğum yeri konusunda farklı rivayetler bulunsa da birçok kaynak onun Kayseri veya çevresinde dünyaya geldiğini belirtir. İyi bir eğitim alan Hamid-i Veli, dönemin önemli alimlerinden ders alarak tasavvuf yolunda ilerlemiştir.

Hayatının bir döneminde Bursa’ya gelen Somuncu Baba, burada dikkat çekmemek ve sade bir hayat sürmek için fırıncılık yapmaya başlamıştır. Halk arasında ekmek dağıttığı için kendisine “Somuncu Baba” lakabı verilmiştir.

Onun bu tevazu dolu yaşamı, tasavvufta önemli bir yer tutan “gizli velilik” anlayışının en bilinen örneklerinden biri olarak anlatılır.

Ulu Cami’deki Hutbe Olayı

Somuncu Baba’nın hayatındaki en çok anlatılan olaylardan biri Bursa Ulu Camii’nde yaşanan hutbe hadisesidir. Rivayete göre caminin açılışında hutbe verecek alim bulunamayınca Somuncu Baba kürsüye çıkar.

Fatiha Suresi’ni farklı anlam katmanlarıyla yorumlayarak etkileyici bir hutbe verir. Onun derin ilmini fark eden halk, kim olduğunu merak etmeye başlar. Ancak Somuncu Baba, gösterişten uzak bir hayat sürmek istediği için Bursa’dan ayrılarak Anadolu’nun farklı şehirlerine gitmiştir.

Hacı Bayram-ı Veli’nin Hocası

Somuncu Baba yalnızca bir mutasavvıf değil aynı zamanda birçok talebe yetiştiren bir mürşitti. Onun en tanınmış öğrencilerinden biri Hacı Bayram-ı Veli’dir.

Tasavvuf tarihinde önemli bir yere sahip olan Hacı Bayram-ı Veli’nin yetişmesinde Somuncu Baba’nın büyük etkisi olduğu kabul edilir.

Türbesi Nerede?

Somuncu Baba’nın hayatının son yıllarını Darende’de geçirdiği ve burada vefat ettiği rivayet edilir. Günümüzde Somuncu Baba Türbesi, ziyaret edilen önemli tasavvuf merkezlerinden biridir.

Her yıl çok sayıda ziyaretçi bu türbeyi ziyaret ederek Somuncu Baba’nın manevi mirasını anmaktadır.

Uzun Gelişim Süreci

Bu türün dikkat çeken bir diğer özelliği ise gelişim süresi. Bir geyik böceğinin larva evresinden yetişkin hale gelmesi yıllar alabiliyor. Bu uzun süreç, popülasyon artışını yavaşlatırken, doğada görülme sıklığını da düşürüyor.

Kültürel ve Koleksiyon Değeri

Geyik böcekleri özellikle Asya’da popüler kültürde önemli bir yere sahip. Çizgi filmlerden koleksiyon serilerine kadar geniş bir alanda sembolik bir figür olarak kullanılıyor. Bu ilgi, bazı nadir örneklerin yüksek bedellerle anılmasına yol açıyor. Ancak uzmanlar, bu türlerin ticaretinin birçok ülkede yasak veya sıkı kurallara bağlı olduğunu vurguluyor.

Koruma Altındaki Tür

Birçok ülkede koruma listesinde yer alan geyik böceği, biyolojik çeşitlilik açısından da önemli kabul ediliyor. Ekosistemde çürümüş ağaçların ayrışmasına katkı sağlayarak doğal döngünün devamında rol oynuyor.

Geyik böceğinin değeri yalnızca maddi iddialarla sınırlı değil; nadirliği, ekolojik önemi ve kültürel etkisi onu dünyanın en dikkat çekici böcek türlerinden biri haline getiriyor.

Sekerat, Arapça kökenli bir kelime olup “şiddet, sarhoşluk, bilinç bulanıklığı” anlamlarına gelir. İslam inancında ölüm anında yaşanan zorluk ve geçiş süreci olarak tanımlanır. Bu dönem, kişinin hem bedensel hem de ruhsal olarak son değişimleri yaşadığı evre olarak kabul edilir.

Sekerat Anında Fiziksel Olarak Neler Yaşanır?

Tıbbi açıdan bakıldığında ölüm öncesi süreçte vücutta bazı belirgin değişimler meydana gelir:

• Solunum düzensizleşir: Nefes alıp verme aralıkları uzar, bazen hırıltılı solunum görülebilir.

• Bilinç bulanıklığı oluşur: Kişi çevresine tepki vermekte zorlanabilir.

• Nabız zayıflar: Kalp atışları düzensizleşir ve yavaşlar.

• Soğuma başlar: Özellikle el ve ayaklarda soğukluk hissedilir.

• Kas kontrolü azalır: Hareket kabiliyeti büyük ölçüde kaybolur.

İslam inancına göre sekerat anı, kişinin dünya hayatından ahiret hayatına geçiş yaptığı önemli bir eşiktir. Bu süreçte kişinin geçmiş yaşamı gözünün önünden geçebilir, pişmanlıklar ya da huzur duygusu yaşayabilir.

Kur’an-ı Kerim’de Kur’an-ı Kerim’de ölüm anının zorluğuna işaret eden ayetler bulunmaktadır. İslam alimlerine göre bu anın kolay ya da zor geçmesi kişinin imanına ve yaşamına bağlıdır.

Tasavvuf geleneğinde ise sekerat, “hakikate uyanış” olarak da yorumlanır. Bazı rivayetlerde Peygamber Efendimiz Muhammed’in de ölüm anında zorluk yaşadığı ve bu sürecin insan için doğal olduğu ifade edilir.

Ölüm Anında Acı Hissedilir mi?

Bu sorunun net bir cevabı yoktur. Tıbbi açıdan bazı hastalar yoğun ağrı hissederken, bazıları bilinç kaybı nedeniyle acıyı fark etmeyebilir. Manevi inançlara göre ise mümin için ölüm anının daha hafif geçeceği belirtilir.

Uzmanlar, özellikle ağır hastalık sürecinde olan kişiler için palyatif bakımın önemine dikkat çeker. Bu bakım, hastanın acı ve sıkıntısını en aza indirmeyi amaçlar.

Sırada Toprak Var

Cemrelerin yedişer gün arayla düştüğüne inanılıyor. Havaya ve suya düşen cemrelerin ardından üçüncü ve son cemre 5-6 Mart tarihlerinde toprağa düşecek. Toprağa düşen cemreyle birlikte tarımsal faaliyetlerin hareketlenmesi ve bahar havasının daha belirgin hissedilmesi bekleniyor.

Yüzyıllardır Süren Bir Gelenek

Kökeni Arapça’ya dayanan cemre kelimesi “kor ateş” anlamını taşıyor. Anadolu’da uzun yıllardır halk takviminin önemli bir parçası olan cemre düşmesi, kıştan bahara geçişin sembolü olarak kabul ediliyor.

Uzmanlar, cemre tarihlerinin doğrudan bilimsel bir meteorolojik olaya dayanmadığını ancak bu dönemlerin istatistiksel olarak mevsim geçişlerine denk geldiğini belirtiyor. Bu yönüyle cemre, doğadaki değişimi geleneksel yöntemlerle takip etmenin kültürel bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

İlerlemiş yaşına rağmen gösterdiği azimle örnek olan Şanal'ın başarısı, yarışmaya katılanlar ve izleyenler tarafından takdirle karşılandı.

Cemre Ne Anlama Geliyor?

Türk Dil Kurumu’nun tanımına göre cemre, “Şubat ayında birer hafta arayla havada, suda ve toprakta oluştuğu varsayılan sıcaklık yükselişi” olarak ifade ediliyor. Geleneksel takvimde her yıl şubat sonu ve mart başında gerçekleştiğine inanılan cemre düşmesi, doğadaki değişimin sembolik anlatımı olarak görülüyor.

Cemrelerin ardından baharın gelişini simgeleyen Nevruz’un yaklaştığı düşünülüyor. Bu süreç, özellikle kırsal yaşamda ayrı bir önem taşıyor. Hayvancılıkla uğraşanlar için sürülerin yeniden meralara çıkacağı günlerin habercisi olurken, çiftçiler açısından toprağın ekime hazırlanma dönemine girildiğini gösteriyor.

Cemreler, doğanın uyanışını simgeleyen ve yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel bir miras olarak varlığını sürdürüyor.

Sayısal Dersler Hangileridir?

Sayısal (eşit ağırlık dışı fen-matematik ağırlıklı) alanda yer alan temel dersler şunlardır:

• Matematik
• Geometri
• Fizik
• Kimya
• Biyoloji

Bu dersler, analitik düşünme, problem çözme ve mantıksal çıkarım becerilerini geliştirmeye yönelik içeriklerden oluşur. Özellikle matematik ve fen bilimleri konuları, üniversite sınavında sayısal puan türünün temelini oluşturur.

Sayısal Alan Nedir?

Sayısal alan; matematik ve fen bilimleri derslerinin ağırlıklı olduğu lise eğitim programını ifade eder. Bu alanı seçen öğrenciler genellikle aşağıdaki bölümleri hedefler:

1. Tıp
2. Diş Hekimliği
3. Eczacılık
4. Mühendislik fakülteleri
5. Mimarlık
6. Veterinerlik
7. Fen fakülteleri

Bu bölümlere yerleşmek isteyen öğrencilerin matematik ve fen derslerinde başarılı olmaları gerekir.

Sayısal Derslerin Önemi Nedir?

Sayısal dersler yalnızca sınav başarısı için değil, aynı zamanda bilimsel düşünme becerisi kazanmak için de önemlidir. Özellikle:

Problem çözme yeteneğini geliştirir.

Analitik düşünmeyi güçlendirir.

Neden-sonuç ilişkisi kurma becerisi kazandırır.

Akademik disiplin oluşturur.

Bu nedenle sayısal alanı tercih eden öğrencilerin düzenli ve planlı çalışması büyük avantaj sağlar.

Sayısal Dersler Kimler İçin Uygundur?

• Matematik problemlerini çözmekten keyif alanlar
• Deney ve gözleme dayalı öğrenmeyi sevenler
• Analitik düşünme konusunda kendini güçlü hissedenler
• Sağlık, mühendislik ve teknik alanlara ilgi duyanlar

Eğer bu özelliklere sahipseniz sayısal alan sizin için doğru tercih olabilir.

Mardin denildiğinde meyve olarak ilk akla gelen ürün Mardin kirazı oluyor. Özellikle Derik ve çevresinde yetiştirilen kirazlar, iri yapısı, koyu rengi ve yoğun aromasıyla biliniyor. Sıcak gündüzler ve serin geceler sayesinde yetişen bu kiraz türü, Türkiye’nin birçok bölgesine gönderiliyor.

İncir de Mardin’le Özdeşleşmiş Meyveler Arasında

Mardin’in meşhur meyvelerinden biri de incir. Doğal ortamda, çoğu zaman sulama yapılmadan yetişen Mardin inciri;

1. Tatlı aroması
2. İnce kabuğu
3. Yüksek şeker oranı ile dikkat çekiyor.
4. Taze tüketimin yanı sıra kurutularak da değerlendiriliyor.

Üzüm ve Diğer Yerel Meyveler

Mardin ve çevresinde bağcılık da oldukça yaygın. Bölgede yetişen üzümler, hem sofralık olarak hem de geleneksel ürünlerin yapımında kullanılıyor. Bunun yanında:

• Nar
• Dut
• Badem

gibi meyveler de Mardin’in tarımsal çeşitliliğini yansıtan ürünler arasında bulunuyor.

Mardin Meyvelerini Özel Kılan Ne?

• Mardin meyvelerinin lezzetli olmasının temel nedenleri şunlar:
• Verimli toprak yapısı
• Güneşlenme süresinin uzun olması
• Doğal ve geleneksel tarım yöntemleri
• İklim koşullarının meyve aromalarını güçlendirmesi

"Sedir katranı akciğere, nefes darlığına, iç hastalıklarına faydalıdır"

Katrancılığı devam ettirdiğini anlatan esnaf Nafiz Ünalacak, "Rahatsızlanınca ameliyat geçirdiğim için mahdum Tevfik Ünalacak'a devrettim, o yürütüyor. Ben burada fahri olarak ona yardımcı oluyorum. Öyle devam ediyoruz. Aşağı yukarı 15 yaşında başladık. Dükkanı kapatmamak için oğluma devrettim. İşe devam ediyor. Katran, zift, makineye vesaire satardık. Şimdi biraz baharat, sedir katranı, onlara da devam etmeye başladık. İnsanlara faydalı olsun diye. Katranlar çeşitli... Hayvanlara kullanılan katranlar var. Koyun, kuzu, inek, dana, şap hastalığına kullanılıyor. Sonradan da insanlar için de sedir katranı olarak tavsiye ediyoruz. Akciğere, nefes darlığına, iç hastalıklarına faydalı bir şey. Kullanımı su bardağına bir iki damla damlatarak içilebiliyor. Faydasını da görenler birbirine tavsiye edip geliyor. Eskiden satıyorduk. Lastik sanayinde kullanılıyordu. Lastik fabrikaları zaman aşımında teknoloji ilerlediği için ayakkabıya döndü. Eskiden lastik ayakkabı kullanılıyordu, katranlar hamur içine giriyordu madde olarak. Fabrikaların çoğu kapattı. Yani teknoloji yürümedi. Yeni yeni ayakkabılara kullanmaya başladılar. Sonra hayvancılıkta kullanılıyor. Hayvan hastalıklarına, yarasına, beresine o şekil devam ediyor" dedi.

"Tadı acıdır, acı olduğu için acının da faydasını görmesi gerekiyor insanların"

Üretim aşamasının çok meşakkatli olduğunu anlatan Tevfik Ünalacak (44), "Ağacın gövdesinden parçalar ayrılıyor. Ondan sonra bir çukurun içinde malzeme konuluyor. Sızdırma yöntemi oluyor. Çukuru kapatıp üzerinde ateş yakılıyor. O ısıyla beraber bir bakıma eski usül ısıl işlem gösteriyorlar ağaca ve ürün sızma yapıyor. Kendi özünü bırakmaya başlıyor. Bir bakıma üzerinde bir sıkıntı varsa, bir acı varsa bir şekilde içindeki sıkıntı çözülür. O sıkıntı insanlara derman oluyor işte. Ağacın kendi özü bir şekilde insana derman olur. Katranın böyle bir özelliği var. Tadı acıdır, acı olduğu için acının da faydasını görmesi gerekiyor insanların. Şeker hastası oluyorlar. Şekeri tolere edemiyorlar. Ama acının faydası yüksek. O yüzden insanların bir miktar hayatlarına acı olması gerekiyor diye düşünüyorum. Cilt için de çok faydalıdır katran. Saçlara da çok faydası vardır. Saç dökülmelerinin de önüne geçer. Çünkü saç dipleri, saçların çıkmasına, dökülmesine sebebiyet olan mantardır, vesairedir bunların önüne geçer ve saçları gürleştirir" şeklinde konuştu.

"Sedir ağacının çok niteliği vardır, kıymetli bir ağaçtır"

Sedir katranının küçük bir şişede 200 liraya satıldığını söyleyen Tevfik Ünalacak, "Hayvanlar ve insanlar için çam katranı var ağrılarında sızılarında kullanılır. Onun da 1 kilosu 200 lira. Böyle bir farkı var. Sedir ağacının çok niteliği vardır, kıymetli bir ağaçtır. Miras kalır atalarından evlatlarına. Biz de onları ikna ederiz. Bize sedir katranlarını temin etmeleri için. Biz de burada insanlara bunları sunarız. 100 yıldır yapılan bir iş. Dedemden beri gelir. Babamdan devir aldım. İnsanlara faydalı olan ürünleri de arttırıyorum. Kantaron yağı, Hint yağı var. En çok talep gören orijinal lavanta yağı var. Böyle yağlarımız var. Bu hususta dükkanımızı ziyaret edenlere yardımcı oluyoruz" diye konuştu.